9.12.06

Yabancılar Orhan Pamuk'u Niçin Çok Seviyor



Orhan Pamuk Nobeli aldı ya, ortalık gene komplo teorilerı ıle doldu. Benım en çok güldüğüm 'kıtaplarını Nobel için yazdı! suçlamasıydı. Yıldırım Türker "Türk'ün Nobelle İmtihanı" başlıklı koşesinde bu konuyu çok hoş irdeledigi için o zırvalıkları burada tekrarlamayacagım. Ben pek değinilmeyen bir baska sebebe dikkat çekmek istıyorum burada.

Bugunlerde Orhan Pamuk'un Kar romanını İngilizce okuyorum. Daha evvel aynı kitabı Turkce yarıda bıraktıgım halde bu sefer hikayenin gızemınde nicın kaybolduğumu anlamaya çalısıyorum bir suredir. Yıllardır Pamuk kitaplarını hediye verdigım yabancı dostlarımın tamamı bu adama bayılıyor. Bır kitabını okuyan bir dığerinı soruyor bana. Ben de biraz da bu gizemi çözmek için olsa gerek bu sefer bizım Kars'ın Kar'ını Snow olarak okuyorum...Okudukça da şimdı daha iyi anlıyorum yabancıların Pamuk'u niçin bu kadar sevdiğini. Pamuk'un Turkçe'yi kullanımda yaşadıgı sorunlar epey araştırıldıgı, hatta bu konuda kitaplar yayınlandığı için, şu saptamayı yapabılıriz:

Pamuk romanları diliyle değil, kurgusuyla evrenselliğe ulaşıyor. Öyle olunca da romanları çeviriden dolayı hiçbir kayba uğramıyor--hatta belki bu sureçten kazançlı bıle çıkıyor!.

Mesela Yaşar Kemal kitapları çevrilince, o güzelim şiirsel betimlemeler (Atlılar atlılar...) düz yazı çevirinin sıradanlığinda kayboluyor başka dillerde. Ama Pamuk'un kitapları doğu ve batının gizemli kimlik oyunlarıyla kurgulandığı için her dilde aynı keyifle, bir yerde dilın sınırlarından bağımsız olarak, yeniden yaratılabiliyor. Bu da Pamuk'un evrensellığinın bir baska yanı olsa gerek.

Hiç yorum yok: